Şu imam ile ilgili forumu okuyordum ve bu kavram dikkatimi çekti, belki üzerinde konuşulabilir, tartışılabilir nedir ne değildir açıklanabilir diye düşündüm. Biz düşünen beyinler olarak belki bu konuya bir açıklık sağlayabiliriz..

Bir film serisi vardı hemenhemen herkes hatırlar; "geleceğe dönüş" o filmi izlerken şu soruyu sormuştum kendime farzedelim teknoloji gerçekten gelişti ve bir zaman makinesi yapıldı, ben 2008 yılından geçmişe gittim ve mesela 30 yıl öncesine, kendimi öldürdüm. Şimdi bu durumda 2 şey gerçekleşir mantığım bunu söylüyor..

1-Ben geçmişte öldüğüm için (1978 de) asla 2008 tarihinde bir zaman makinesiyle geçmişe gidemeyeceğim ve dolayısıyla kendimi öldüremeyeceğim
2-üstteki mantıkla devam edersek, ben ölmediğim için 2008 yılında geçmişe gidebilecek ve kendimi öldürebileceğim.

Bu durumda dünyanın en büyük mantıksızlığı oluyor.


Şimdi yukarıdakileri yazma nedenim kader konusunda da benzer bir durum söz konusudur.

Farzedelim "allah, tanrı, yaratıcı" ( isimlere takılmayalım diye bu isimelrin hepsini yazdım ) yarın neler olacağını biliyor, benim uykusuz bir şekilde arabama bineceğimi, yola çıkacağımı, yolun ilerisinde bir kamyona çarpıp öleceğimi.

Bu durumda 2 olasılık vardır:

1:tanrı yarın uykusuz yola çıkacağımı biliyorsa yarın neler olacağı kesinliktir. kesinlik olmasaydı biliyor diyemezdik. Durum itibariyle benim yarın uykusuz araba kullanmamak gibi bir seçeneğim yoktur. Çünkü bunu yapacağım bilinmektedir, tanrı tarafından bilinen şey kesinliktir. Bu durumda benim yarın birisini öldürebielceğim, birisine tecavüz edeceğim de tanrı tarafından biliniyorsa benim bunun aksini yapmamak gibi bir seçeeğim olamaz.

çünkü: 2: eğer ben tam aracıma bindiğimde, bu gün çok uykusuzum işe arabayla gitmeyeyim dersem, ve aklımı kullanarak ölümden dönersem, tanrı yanlış biliyor olur çünkü tanrı yarın öleceğimi biliyordu.

tanrının yanlış bilme ihtimali olmadığı varsayarsak, şunu da varsaymalıyız, yarının bilinme ihtimali olmamalı, yani tanrı dahil hiç kimse yarını bilmiyor olmalı yoksa yarın değiştirilebilir olmaktan çıkar.

Bu konudaki düşüncem bu şekildedir.

Bu şekilde olsaydı dediklerin doğruydu ancak yanlış bilgi edinmişsin. İnsan kendi kaderini kendi yazmaktadır. Örneğin; ben şuan bunları yazacağımı kendim belirliyorum, dolayısıyla kaderimi yazıyorum. Yani Allah bana şu dakikada şunları yazacaksın demiyor. Ben bunları yapıyorum ve yarın Allah katında bunlardan kendim sorumlu olacağım.

Diğer şekilde senin ismin, doğum tarihin, ölüm tarihin gibi bilgiler Allah tarafından belirlenmektedir. (Son dediğim doğru olmayabilir.)

//edit

Dediklerimden, yapacaklarımızı Allah bilmiyor gibi sonuç çıkmasın. Allah biliyor ancak bizim kendi irademiz ile yapacaklarımızı biliyor. Yaptığımız her şeyi kendi irademize bırakmış ki diğer tarafta sorguya çekilebilelim.

Bu mesaj Mack tarafından 2008-02-16 22:25 GMT, 280 Gün önce düzenlendi.

söylediğine bakarak tanrı yarın senin işe arabayla gitmiyceğini ve ölmüyceğini de biliyordu diyorum

bence kader diye bişey yoktur insan kendi kaderini kendisi yaratır..

Hayır tanrı şu şekilde bilir tanrı...
Örneğin yarın karşına bir kız çıkacağını ve senin onu ormanda sıkıştırıp tecavüz edeceğini bilir...
Yada yarın çok uykusuz olacağını arabana bineceğini ama inmeyi seçersen ölmeyeceğini bilir... Tanrı yanılmaz..

benim dediğimle aynı..

elimizdeki teknoloji zamanda yolculuk yapmaya yakinla$tigimizi soyluyor bundan 100 yil sonra olur belkide? ama bizden 100 yil onde ya$ayanlar bu teknoloji kullaniyorlar demekki o halde neden bizleri ziyaret etmiyorlar? inanmiyorum acikcasi. yada $ayet oldu diyelim bizler gelecege gidip kader'i degistirebilirsek bu yine kaderimiz dahilinde olur. 've' Allah(cc)'in her$eyi duydugu ve bildigi gercegi insan aklina $uphe yaratiyorsa inanc yonunden sapmalara neden olur(yamulmamak lazım).

Allah (c.c) geleceği şüphesiz bilir.. bizim bildiklerimiz okyanusta su tanesi kadar bile deildir.. evren çok sıkı yaratılmıştır ucu belli olmayan düşünceler yer almaz.. 70000 alem yaratılmıştır yanlış biliorsam affedin.
şimdi gelelim şu eer sen öyle yapmasaydın gelecekte Allah'ın bildiği gibi olmucaktı ki Haşa böyle bir şey söz konusu olamaz!! çünkü sen karşındakinin ne düşündüğünü bildiğini ne kadar biliosun ki Allah'ın, yaratacının ne düşündüğü hakkında yorum yapabilceksin!
Farz edelim ben yarın okula gidicektim ve bizim tabirmizle kesin gidicem demiştim ama gitmedim.. zaten sen gitmicekmişsin sen kendi aklınla yaptın kendi iradenle.. sana kimse zorla yaptırmadı.. ve yapmayacığı zaten Allah (c.c) biliyordu.
bir hırsız birşeyi çalıpta kaderimde bu varmış nabiim derse aklınıza sakın gerçekten onun iradesinin dışında gerçekleştiğini getirmeyin çünkü o kişi kendi iradesi ile yapmıştır Allah affetsin.. yapacağını Allah biliyordu ama belki ona bir kaç imkan vermiştir yapmaması için.. şimdi diceksiniz yapmasaydı ne olacaktı.. sınavını kazanmış olacaktı ama kazanamadı.. ve kazanamayacığını ALlah yine biliyordu.. peki diceksiniz madem biliyordu neden sınav yapma gereği duydu!! evet neden duydu şöyle söliim: insan hayatının burdaki ömrü bittikten sonra diğer gerçek dünyada ahirette çekileceği sorgu ve sual için sınav oldu.. eer bu dünyada bu sınavdan geçmeseydi ben yapmazdım dicekti..
mesela yarın matematik sınavınız var ve yarın geldi tam sınava gireceğiniz esnada hocanız geldi sana kazanamadığını söledi sende hocam daha sınava girmedim nasıl kazanamam imkanı yok dersiniz deilmi? ben sınav olmak istiorum dersiniz ve çalıştığının hakkını alırsınız..
bakın zaten çalışmışsa o sınavı kazanabilir.. eer çalışmamışsa kazanamaz.. inşallah anlatabilmişimdir okuduğunuz için Allah Razı olsun hatam varsa Allah affetsin siz de kusura bakmayın..

Bu mesaj a-bug tarafından 2008-02-17 01:57 GMT, 280 Gün önce düzenlendi.

Evet arkadasşar. bu konuda akılcı bir yaklaşım sergiemeye çalıştım, mantık yürüterek sonuçlara ulaşmaya çalıştım ancak aynı yaklaşımı nedense bir kaç yorumda göremiyorum.

"şimdi gelelim şu eer sen öyle yapmasaydın gelecekte Allah'ın bildiği gibi olmucaktı ki Haşa böyle bir şey söz konusu olamaz!! çünkü sen karşındakinin ne düşündüğünü bildiğini ne kadar biliosun ki Allah'ın yaratacının ne düşündüğü hakkında yorum yapabilceksin!

Farz edelim ben yarın okula gidicektim ve bizim tabirmizle kesin gidicem demiştim ama gitmedim.. zaten sen gitmicekmişsin işte kader budur ama sen kendi aklınla yaptın kendi iradenle.. sana kimse zorla yaptırmadı.. ve yapmayacığı zaten Allah (c.c) biliyordu. "


"1:tanrı yarın uykusuz yola çıkacağımı biliyorsa yarın neler olacağı kesinliktir. kesinlik olmasaydı biliyor diyemezdik. Durum itibariyle benim yarın uykusuz araba kullanmamak gibi bir seçeneğim yoktur. Çünkü bunu yapacağım bilinmektedir, tanrı tarafından bilinen şey kesinliktir. Bu durumda benim yarın birisini öldürebielceğim, birisine tecavüz edeceğim de tanrı tarafından biliniyorsa benim bunun aksini yapmamak gibi bir seçeeğim olamaz. "
a-bug üstteki senin alttak ise benimn aynı konudaki yorumum benim yorumuma yanıt olarak yazmışsın ancak verdiğin cevaptan benim söylediklerimi anlamadığını görüyorum, ben tam oalrak şöyle söyledim. "farz edelim tanrı benim yarın okula gideceğimi biliyor, öyle ise benim gitmeme şansım yok!, gitmemeyi seçme şansım yok, çünkü tanrı tarafından yada tanrı olması gerekmiyor herhangi birisi tarafından biliniyorsa değişme ihtimali yoktur, değişirse yanlış biliyordur."

açtığım başlıkta tanrı geleceği bilirse ne olur. bilmezse ne ourun yanıtlarını kendi mantığımla akılcı bir şekilde vermeye çalıştım, aldığım yanıt ise "tanrı biliyor" ... pek aklcıık göremedim, başlığı açmaktaki amacım bir sonuç çıkarabilmek için bilimsel, teorik, akla dayalı bir tartışma ortamı olmasıydı. umarım böyle sürer.

hmm kafa karıştırıcı bi açılım. Bence Yaradan'ın sınırsızlığını kavrayamayız ancak kendi zekamız kadar kurgulayabiliriz. Gelelim kader kısmına. Bu dünyada kaderin anneni babanı seçememen gibi şeylerdir. Diğer konularda ve yaşantında o kadar özgürsün ki istediğini yap kader değildir. Seçimlerin, tercihlerindir.

Ama insanın kafası karışıyor haklısın. Bence ilmimiz buna yetmiyor ve çelişkide kalıyoruz.

Bu mesaj Rage tarafından 2008-02-16 23:50 GMT, 280 Gün önce düzenlendi.

atacker sen ne kadar aklınla (insanoğlu için geçerli seni küçümsemiyorum yanlış anlama) Allah'ın neyi bilip bilmediğini öğrenmek, sorgulamak, düşünmek istiyorsun?

Bu evreni Allah'ın yarattığına inanıyor musun bilmiyorum ama ben inanıyorum ve buradan yola çıkarak sana insanoğlunun aklının ne boyutta olduğunu anlatmaya çalışacağım. Örnek olarak kendimi veriyorum:

Allah'ın yarattığı bir evren var, o evrenin içinde güneş sistemi var, o güneş sisteminin içinde dünya var, dünyanın içinde Avrupa kıtası var, Avrupa kıtası içinde Türkiye var, Türkiye içinde İstanbul var, İstanbul içinde Kadıköy var, Kadıköy içinde Moda var ve Moda içinde benim evim var, evimin içerisinde ben ve benim sahip olduğum bir aklım var...

Bunların hepsini Allah yarattı olarak varsayarak ben bu kadarcık aklımla Allah'ın neyi bilip bilmediğini düşünebilir miyim ?
Biz aptalız, düşünemeyiz demiyorum. Elbet ki yaşayan organizmaların en zekisiyiz, düşünebilir, Allah'ın yarattığı malzemeler doğrultusunda birşeyler ortaya çıkartabiliriz. Fakat aklımızın ermeyeceği milyonlarca şey olduğu gerçeği de vardır. Mucizeler vardır, kader vardır, Allah vardır ve o her şeyi bilir... Biz asla herşeyi bilemeyiz, Allah'ın neyi bilip bilmediğini bilemeyiz ki bilmediği birşey varsa...

Bu da benim yaklaşımım, benim düşüncem... Herkesin düşüncesine saygı duyduğum gibi herkeste benim düşünceme saygı duyar umarım...

Bu mesaj Publisher tarafından 2008-02-16 23:48 GMT, 280 Gün önce düzenlendi.

Çok güzel bir konuya değinmişsin tebrik ederim, "Allah'ın neyi bilip bilmediğini bilemeyiz..."

Ama yine de hiç çekinmiyoruz değil mi, Allah, bunları bunları yapabilir, allah bunalrı bilir demekten. Benim Sorguladığım konu allahın bilebilirdiği ya da bilememezliği değildi. Sorguladığım konu bilmesi ve bilmemesinin sonuçlarıydı.

Eğer duruma aklımız ermez düşüncesiyle bakarsak, eh be kardeşim, her şeyimizi allah bilir deyip geçmek lazım, e öyle olsaydı şuan bu satırları ben bir klavye aracılığıyla yazamıyor, sen de okuyamıyor olurdun.

Zamanında Ay ve Güneş birer tanrıydı.. kutsaldı, insan oğlu için çok uzaktı çünkü, belki şuan kabul ettiğimiz kader kavramı da bunun gibidir.. ve birkaç yüz yıl sonra bilim adamının biri kaderin var olamayacağını ( çoğu insanın düşündüğü şekildeki kaderi ) ispatlayabilir.. ama bunun için önce düşünmek gerekir. Bizim aklımız yetmez dememeli..

Zaman kavramı Allah ne için nedir bunu bilebilir miyiz ki, kaderi anlayabilelim tam olarak.

Kader gerçekten bize anlatıldığı gibi midir?
(3 5 salağın kastettiği gibide algılamamak lazım)

Sonucunu bildiğimiz sınavlar olur okul hayatımızda, iyi alabileceğimiz bir sınava "aman neyse zaten iyi alıcam girmiyeyim" mi deriz". Yaşamak gerekmez mi o anı?
( çok basit bi örnek ama anlamı bence büyük)

Sizin bi an düşünüp "kaderimi değiştiricem hemen intihar edicem" demenizde kaderin içine girmemez mi? Kader hep bilinçsizlik midir?

Allah sizin bu yaptığınız denklemi yapamaz mı? Bu da demek değil midir ki biz kaderi yanlış kavramışız?

Vanq'ın dediği gibi, kader bir kaç kişinin uydurmasıyla farklı bir anlam ile açıklamış.

Kaderimizi Allah belirlemez. Biz kendi yaptıklarımız ile kendimiz belirleriz. Eğer ki kaderimiz daha önceden belirlenmiş olsaydı Allah'a kaderimizde bu yazılıymış, başka bir seçeneği yapma şansımız yoktu derdik. Yukarıdaki mesajımda dediğim gibi "Yaptığımız her şeyi kendi irademize bırakmış ki diğer tarafta sorguya çekilebilelim."

Ben zamanı şu şekilde algılıyorum.. Bizler durağan varlıkalrız zamansa hareketli. bizlerin durduğu konumdan geçip gidiyor. üzerimziden tamamiyle geçtiğinde biz var olmuyoruz, yani hayatımız var olmuyor. mezar taşımız ne kadar uzundur, zamanın üzerinden geçmesi ne kadar sürer bilinmez tabi.

Adem ile Havva bile daha bulunduğumuz evren yaratılmadan insiyatifleri doğrultusunda hareket edebiliyorlarmış. Edebiliyorlarmış ki şeytana uyup o meyveyi yemişler, daha sonra insanoğlu sınanmak için yeryüzüne gönderilmiş. O meyveyi yemeselerdi ne olacaktı? Yine aynı şey olacaktı, çünkü Kur'an da Allah bizi sınayacağını zaten Hz. Adem ile Hz. Havva o meyveyi yemeden belirtiyor. Kur'an dan bir ayette bir konuşma geçiyor Şeytan Allah'a ben bunlar önünde secde etmem ben ateşten yaratıldım onlar ise topraktan diyerek kendini üstün görüyor ve Allah'a karşı geliyor ve aynı ayette Allah bizi sınayacağını belirtiyor, şeytana da elinden geleni yapmasını söylüyor. Diğer tüm melekler ise bize secde ediyor.

Yani bu dünyada ne yapacağımız, Allah'ın yolundan mı gideceğiz yoksa şeytana mı uyacağız tamamen bizim insiyatifimizde, bunu kader olarak tanımlayamayız. Fakat kaderimiz yazılmıştır, vardır. Allah(cc) herşeyi bilen, gören ve duyandır.

anlatmak istediğim şeyi yanlış anlatmışım düşüncelerimi kağıda aktarırken arada yanlış yazıorum yorumu düzelttim şu kaderli olan kısmı

tanri olan biten haberdarsa biliyodur elbet neler yapicagimizi, ama madem biliyor nicin ya$atiyor bizleri? $oyle fikirler yuruttum hep;

bir bilgisayar du$unun bir hata kar$isinda neler yapicagi belirlidir veya bir komut verdigimizde ortaya netur bir sonuc cikacagi belirlidir kullandigimiz klavyeden kablolarla hub lara oradan ana kart, ram en son i$lemcide cozumlenir ancak insanlardaki durum farkliya kaciyor, cevreden gelen uyaranlari her insan beyni ayri $ekilde yorumlayip cozume ula$tiriyor ve buda ce$itli du$unce ve hareket yapilari ortaya cikiyor hic $uphe etmiyorumki tanri bunlari nasil yorumlayabilicegimizi biliyor, ancak bize du$unme $ansi sunuyor, bilgisayarda virus varsa insan beyni icinde $eytan onermesi abartili kacmaz sanirsam(hatta tam yerinde br ornek!) bu sebeple bizim algilama, du$unme, karar verme ve uygulama mantigimizi sinavdan geciriyor.

ps: geciriyor yapiyor ediyor gibi onermeler kesin bir denklem ifade etmiyor, basit mantik ilkeleri.

Zamanında Ay ve Güneş birer tanrıydı.. kutsaldı, insan oğlu için çok uzaktı çünkü, belki şuan kabul ettiğimiz kader kavramı da bunun gibidir.. ve birkaç yüz yıl sonra bilim adamının biri kaderin var olamayacağını ( çoğu insanın düşündüğü şekildeki kaderi ) ispatlayabilir.. ama bunun için önce düşünmek gerekir. Bizim aklımız yetmez dememeli..

Güzel demişsin kardeşim ama bir yeri atlıyorsun; hiç bir bilim adamı çıkıp Allah vardır, tüm evreni o yaratmıştır, tüm canlıları o yaratmıştır demedi... Yani bundan 100 yıl sonra da 500 yıl sonra da hiç bir bilim adamı çıkıp "kader yoktur" diyemez. Bunu yine Allah seçtiği elçileri sayesinde bizlere ulaştırdı. "İnsanoğlunun aklı bunları anlamaya, çözmeye yetmez" dememeli diyorsun ama bugüne kadar yaşananları gözlemleyerek söylüyorum bunları, Allah hakkında somut bir bilgiye, kader hakkında somut bir bilgiye, ahiret hakkında somut bir bilgiye bir bilim adamı hadi onu da geçtim insanoğlundan herhangi bir kimse erişebilmiş midir?

Hayır, erişememiştir. İşte bu yüzden Kur'an da yazılanlara inanıyorum, inanmayı tercih ediyorum. Herkesin kendi düşüncesi yine kendine inanmayanların görüşüne de saygım vardır, kimse yanlış anlamasın...

Güzel bir noktaya daha değinildi, bilgisayara mı benziyoruz, vücudumuzun çalışma yapısını düşünürsek evet benziyoruz. İnsan vücudu elektrikle çalışır sanırım herkes biliyordur. klavyeden bir tuşa bastığınzıda bir devre açılır devre açıldığıdna elektrik akımı devre üzerinden geçerek işlemini tamamlar ve ekranınıza "a" harfi gelir. ( bir sürü yazılımsal olaydan sonra elbette.

Bir nesneye dokunduğunzuda bir sinir hücresi uyarılır, sinirler ( bilgisayarın kabloları ) üzerinden geçen elektrik akımı beyine ulaşır ve bir şeyte dokunduğumuzu farkederiz.

Ama eğer bir bilgisayara benziyorsak, bilgisayarların eksik noktası nedir? düşünme yetisi, mantık yetisi, elbetet bir bilgisayar yazılımı aynı durum karşısında farklı cevaplar verebilir ancak, programcısı yazdıysa, programcının yazmadığı hiçbirşey olmaz, yani bilgisayarın bir karar verme yetisi yoktur, programcının vardır. klavyeden c ye basarsak ekrana c gelsin kararını bilgisayar vermez programcı verir. Bizlerse karar verebiliyoruz, bu nedenle bilgisayardan bu noktada uzağız.

Güzel demişsin kardeşim ama bir yeri atlıyorsun; hiç bir bilim adamı çıkıp Allah vardır, tüm evreni o yaratmıştır, tüm canlıları o yaratmıştır demedi... Bunu yine Allah seçtiği elçileri sayesinde bizlere ulaştırdı. "İnsanoğlunun aklı bunları anlamaya, çözmeye yetmez" dememeli diyorsun ama bugüne kadar yaşananları gözlemleyerek söylüyorum bunları, Allah hakkında somut bir bilgiye, kader hakkında somut bir bilgiye, ahiret hakkında somut bir bilgiye bir bilim adamı hadi onu da geçtim insanoğlundan herhangi bir kimse erişebilmiş midir?

Hayır, erişememiştir. İşte bu yüzden Kur'an da yazılanlara inanıyorum, inanmayı tercih ediyorum. Herkesin kendi düşüncesi yine kendine inanmayanların görüşüne de saygım vardır, kimse yanlış anlamasın...

İnançları ya da kuranı sorgulamıyoruz, sorgulayarak içinden çıkılabilecek bir ortam ve durum değil ne yazık ki.

Bilim adamalrı ile ilgili soruna gelince evet demişlerdir. evrenini var oluşuyla ilgili onlarca teori ortaya atmışlardır. yaşamdan sonraki hayat hakkında, farklı boyutlar hakkında pek çok çalışma yapılmıştır. "insan asla yok olmaz, enerji yok olmaz denmiştir" belki din ile aynı cevapları vermiyor ancak bilim adamalrı da aynı şeyleri araştırıyorlar.. ve buluyorlar.

2006 yılı sanırım tam emin değilim, elektronik konusunda nobel alan 2 bilim adamı vardı. Bir haberleşme sistemi hakkında araştırma yaparlarken yaptıkları cihaza sürekli bir parazit sesin girdiğini bütün haberleşmeyi bozduğunu farkediyorlar. ( tamamen şans eseri ) ne yapıp ediyorlarsa bu sesten kurtulamıyorlar. Sorunu çözmek için farklı bilim adamalrıyla da çalışmaya başlayınca farkediyorlar ki bu parazit 1900 lerin başından beri aranan "ses". Neyin sesi mi? Big Bang ( teori ) bu ses evrenin her yerinde sürekli oalrak var, öyle büyük bir seski çünkü bütün evrene yayılıyor... Hatta bu sesin şuanki seviyesine bakarak mutlak soğuk üzerinden bir hesaba gidilmişti.

Bilemiyorum mutlak soğuk nedir bilir misiniz? Mutlak soğuk evrenin en soğuk halidir, uzayın sıcaklığıdır yani, -200 küsür derece. çok soğuk değil mi? değil gitgide daha da soğuyor, ama uzun bir süreç. teoriye göre bigbang gerçekleştiiğinde oluşan patlama evreni belli bir sıcaklığa kadar ısıttı, ör: 100 derece ve o tarihten bu güne evren soğuyor, bu sesin şiddetinden yola çıkılarak mutlak soğuğun şuanki seviyesi de göz önüne alınarak patlamanın büyüklüğüyle ve zamanıyla ilgili bir hesap yapmışlardı ama tam anımsayamıyorum.

sanırım biraz uzatmış olsamda.. sorunun yanıtı oldu.

Bu mesaj atacker tarafından 2008-02-17 02:32 GMT, 280 Gün önce düzenlendi.

klavyeden c ye basarsak ekrana c gelsin kararını bilgisayar vermez programcı verir. Bizlerse karar verebiliyoruz, bu nedenle bilgisayardan bu noktada uzağız

05'te tam olarak bundan bahsediyor, bizler düşünebiliyoruz. Kendi insiyatiflerimiz doğrultusunda iyiyi ve kötüyü ayırt edebiliyoruz. Yani yaşarken kaderimizi çiziyoruz, öldüğümüzde ise hepsinin hesabını vereceğiz. Fakat Allah neyi seçeceğimizi zaten biliyorsa, bizi neden bir sınava tabii tutuyor? İşte bu noktada farklı düşünceler ortaya çıkabilir ama en mantıklısı yaşayarak öğrenmemizi, aksini iddia edemiyeceğimiz bir duruma gelmemizi istiyor ve yaptığımız her iyiliği iyilikler hanesine yaptığımız her kötülüğü ise kötülükler hanesine yazdırıyor... Sonuç olarak kendi kaderimizi kendimiz belirliyoruz fakat Allah bizim kaderimizi (doğumumuzdan ölümümüze herşeyi) biliyor.